Artykuły, Seksuologia, Uzależnienia

Wpływ pornografii na rozwój psychoseksualny młodzieży

mlodziez

Pornografia i adolescencja

Pornografia (często w skrócie lub potocznie porno), (od gr. γραφός, graphos – piszący; πόρνη, porne – nierządnica; pornográphos – piszący o nierządnicach.1

Pornografia  z greckiego pismo, rysunek nierządnicy. Przedstawienie ludzkich zachowań seksualnych, nagości w sposób rozpustny lub perwersyjny, którego celem jest wywołanie u odbiorcy pobudzenia seksualnego (Wikipedia).

Pornografia korzysta z wielu mediów: słowa pisanego, mówionego, filmu, rysunku, rzeźby, animacji, fotografii. W obecnych czasach możemy spotkać jej przejawy niemal na każdym kroku. Połączenie obrazu z dźwiękiem – daje najsilniejszy efekt pobudzenia.

W obiegu funkcjonuje podział pornografii na „miękką” i „twardą”. Ta pierwsza to erotyka, która przedstawia seksualność człowieka bez dosłowności anatomicznych aktu seksualnego. Druga, nie stroni od treści przestawiających genitalia w stanie wzbudzenia i aktów perwersyjnych zbliżeń. Najbardziej liberalne kraje pod względem regulacji prawnych dotyczących pornografii to Dania i Holandia. Generalnie sytuacja prawna pornografii jest terytorialna, uzależniona od kraju lub regionu. Globalnie zakazana jest pornografia z udziałem dzieci, co do pozostałych form sytuacja kształtuje się bardziej liberalnie. Niestety występuje tendencja do wycofywania obostrzeń dotyczących zoofilii (pornografii z udziałem zwierząt). W Polsce pornografia jest w zasadzie legalna, przestępstwem jest publiczne prezentowanie treści pornograficznych w taki sposób, że może to narzucić ich odbiór osobie, która sobie tego nie życzy.2

Statystyczny nastolatek ogląda porno codziennie

Nie jest tajemnicą, że nastolatki korzystają z pornografii, powody dlaczego to robią można mnożyć. Czynnik, który w ostatnich latach szczególnie zaostrzył problem to dostępność pornografii, mówię oczywiście o Internecie. Przed laty młody człowiek musiał się bardzo postarać, aby zdobyć materiały pornograficzne, zajęcie to było bardziej elitarne z ograniczeniem ilościowym. Z badań Komisji Europejskiej (Raport EU NET ADB, 2012) wynika, że aż 67,3 proc. ankietowanych polskich nastolatków zetknęło się w Internecie z pornografią. Z badań Instytut Profilaktyki Zintegrowanej, przeprowadzonych jesienią 2012 roku wśród młodzieży gimnazjalnej z 8 województw (N=3287), celowe korzystanie z pornografii w okresie ostatnich 30 dni zadeklarowało 20% dziewczynek i 66% chłopców. Z grupy badanych chłopców 31% wskazało, że celowo korzystało z pornografii 1-5 razy, 21% chłopców wskazało korzystanie 6-30 razy, a aż 14% (co siódmy chłopiec w Polsce!) stwierdziło, że ogląda pornografię średnio przynajmniej raz dziennie (powyżej 30 razy miesięcznie).

Pornografia może być szkodliwa dla młodzieży

Niestety badania potwierdzają szkodliwy wpływ pornografii na rozwój psychoseksualny. Człowiek prezentowany w materiałach pornograficznych jest uprzedmiotowiony. Bohaterowie oderwani są od kontekstu moralnego, młody człowiek przyswaja sobie na zasadzie modelowania niezbyt trafioną formę relacji damsko – męskich jeżeli mówimy o pornografii heteroseksualnej. Młody i niedojrzały psychicznie konsument wchłania wzorce zachowania i postępowania bez zobowiązań, bez wysiłku. Kształtują się u niego postawy wobec seksu i postawy wobec drugiej płci, które są zniekształcone. Otrzymuje pakiet silnych bodźców, które są dostępne: zawsze, w każdej ilości, łatwo i szybko. Otrzymuje dodatkowo nagrodę ponieważ materiały pornograficzne mają na celu wywołać podniecenie.

Oglądanie porno może działać izolująco społecznie. Człowiek sam sobie wystarcza, używany nośnik daje satysfakcję. Układ nagrody znajdujący się w mózgu dostaje silne wzmocnienie – doznania seksualne są bowiem najsilniejszymi z istniejących jakie może doświadczyć człowiek. Sytuacja dodatkowo komplikuje się w przypadku osób nieśmiałych, niepewnych siebie z problemami w zakresie relacji interpersonalnych. Pornografia blokuje przełamanie występujących barier.

Pornografia ma negatywny wpływ na kształtowanie pojęcia o sobie jako istoty płciowej, gdyż banalizuje seksualność, ukazując ją w kategoriach procesów instynktownych, przebiegających na poziomie fizjologicznym, a związanym z napięciem i jego rozładowaniem. Młody człowiek, którego kontakt z seksualnością człowieka jest ograniczony jedynie do pornografii i nie posiadający innego wzorca przyjmuje ten oglądany za właściwy, dzieje się to oczywiście na poziomie podświadomym, zgodnie z teorią uczenia poprzez naśladownictwo. Wzmocnienie pozytywne jak wiadomo prowadzi do zwiększenia częstotliwości określonych zachowań. Może to skutkować problemem z powiązaniem zachowań seksualnych z miłością, moralnością, odpowiedzialnością i innymi wartościami.

Pornografia wypacza obraz kobiecości i męskości. Aktorzy najczęściej posiadają ponadprzeciętne walory fizyczne. Co poprzez porównanie może powodować kompleksy względem własnej cielesności. Długość aktów seksualnych pokazana jest w sposób odbiegający od standardu przeciętnego człowieka. Także forma, przebieg aktu bywa odrealniona. Wdrukowanie sobie w/w standardów kontaktu seksualnego jest z oczywistych względów szkodliwa. Czołowi seksuolodzy co prawda podają ma marginesie możliwość pozytywnego wpływu pornografii na życie seksualne pewnej grupy osób. Mówimy jednak o korzystaniu z pornografii w określony sposób, w określonej formie, ilości i okolicznościach. Dość trudno jest jednak określić, gdzie u kogo przebiega granica bezpiecznego korzystania z pornografii i jak osobniczo wpłynie ona właśnie na tą czy inna osobę. Jedno jest jednak pewne w okresie adolescencji, zgodnie z potrzebami rozwoju psychoseksualnego młody człowiek powinien opierać się na swojej własnej wyobraźni. Co jest zgodne z jego okresem rozwojowym i stanowi integralną jego część. Ciekawość charakterystyczna dla okresu dojrzewania kieruje większość młodych do podejrzenia ukradkiem tajemnic seksualności człowieka poprzez skorzystanie z pornografii. Niestety ten świat wciąga i pewna grupa młodych ludzi „zabrudza” sobie mocno piękno intymności i seksu jako wyrazu miłości. Ten pogwałcony obraz rzutuje potem na oczekiwania dotyczące własnego seksualizmu oraz seksualizmu partnera w ogóle, narzuca pewna filozofię tej sfery. Wiemy, że to co powstaje pierwotnie jest najsilniejsze, więc później trudno jest to naprawić. Oczywiście nie jest to niemożliwe. Ale po co coś psuć i naprawiać jeśli można tego wcale nie popsuć.

Zdecydowanie zbyt mało mówimy o problemie korzystania z pornografii przez młodzież. Nasuwa się pomysł – zakazać. Jeśli zakażemy pytanie jaką mamy dla nich ofertę w zamian. Jeśli my dorośli – wychowawcy nie dajemy im odpowiedzi, których szukają to sami sobie je znajdują.

Autor: Agnieszka Brańczyk

Literatura:

1 W. Kopaliński: W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2013-10-18].

2 o. M. Poryzała, Z niewoli uzależnień do wolności wewnętrznej, Częstochowa 2012, KMDRUK, str.17-30

Photo: Maarten ter Keurs – Flickr.com

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply