Pytania

Pytanie tygodnia: Dlaczego odczuwam ból podczas stosunku?

womandyspareunia

Kobieta, lat 49. Chciałam zapytać jakie mogą być przyczyny bólu podczas stosunku i jak to leczyć?

Powodów dyspareunii (tj. bolesnych stosunków seksualnych u kobiet) może być wiele. Najczęściej przyczyna jest organiczna. Zdarza się również dyspereunia psychogenna, gdzie kluczową rolę odgrywają wszelkie psychiczne blokady (szacuje się, że dotyczy ona około 30% kobiet odczuwających ból podczas stosunków seksualnych).

Ostatnio spotkałam się właśnie z tymi ostatnimi przypadkami, dlatego odpowiadając na pytanie odniosę się do dyspareunii psychogennej. Moje dwie pacjentki, chcą wiedzieć jak sobie radzić, jak pokonać ból podczas stosunku, co jest przyczyną ich problemów. W analizowanych przypadkach kluczową rolę wydają się odgrywać traumatyczne wydarzenia z przeszłości. Obydwie kobiety zostały bowiem zgwałcone wiele lat temu.

Wydawałoby się, że praca terapeutyczna powinna być ułatwiona. Połączenie złych skojarzeń i bólu podczas penetracji nie powinno stanowić większego problemu. W rzeczywistości jest zupełnie inaczej. Z mojego doświadczenia wynika, że traumatyczne przeżycia są w tych przypadkach w dużym stopniu zdysocjowane (objęte niepamięcią), a wszelkie próby „powrotu do przeszłości” spotykają się z masywnym, nieświadomym oporem. Pacjentki bagatelizują wpływ negatwynych doświadczeń, unikają poruszania trudnych treści, nie są w stanie przywoływać z pamięci żadnych szczegółowych opisów, są niemal całkowicie odcięcte od negatwych emocji związanych z gwałtem.

Podejmując się pracy z dyspareunią w pierwszej kolejności musimy wykluczyć wszelkie organiczne przyczyny (niezbędne będą zatem badania ginekologiczne, najlepiej u ginekolga ze specjalizacją z zakresu seksuologii). Rozpoczynając psychoterapię należy mieć świadomość, że konfrontacja i zmiana nierzadko jest okupiona dużym wysiłkiem psychicznym. W przypadku dyspareunii, u podłoża której leży trauma (jak w omawianych przypadkach), kluczowym elementem będzie rozpoznanie w sobie nieakceptowanych uczuć czy myśli. Gwałt nie musi być piętnem życiowym, pod warunkiem, że będziemy w stanie przeżyć i przepracować różne uczucia, które w związku z nim się pojawiają.

Jeśli seks został skojarzony z czymś bolesnym i przerażającym, to znika przyjemność. Pozostaje tylko miejsce na ból. Terapia w takiej sytuacji będzie wymagać czasu. Nie można w momencie pozbyć się objawów, sprawić, by zniknęły jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. A niestety z takim nastawieniem przychodzą do mnie często pacjenci (i nie mam na myśli tylko pacjentek z dyspareunią). To właśnie mechanizm odcinania się, zapominania, ucieczki od tego co trudne jest tu problemem. Takie oczekiwanie doskonale wpisuje się w psychopatologię analizowanych kobiet. Ból podczas penetracji jest w tym przypadku przede wszystkim bólem psychicznym. Jedna porada, technika czy jeden miły gest ze strony terapeuty to za mało, by zmienić tak wiele – by zmienić świat wewnętrznych przeżyć.

M.Żak

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply